Çocuklarda epilepsi, çoğu zaman büyük nöbetlerle tanınırken, aslında daha gizli belirtilerle de ortaya çıkabilir. Özellikle küçük yaşlarda görülen bazı nöbet türleri, kısa süreli dalgınlıklar, ani donakalma ya da davranış değişiklikleri gibi belirtilerle kendini gösterebilir. Bu belirtiler çoğu zaman aileler tarafından yorgunluk, dikkat eksikliği veya geçici bir hal olarak değerlendirilerek gözden kaçırılabilir.
Epilepsinin Sessiz Belirtileri
Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Betül Kılıç, epilepsi nöbetlerinin her çocukta farklı şekillerde görülebileceğine dikkat çekiyor. Büyük nöbetlerin aksine, bazı çocuklar daha hafif belirtilerle nöbet geçirebilir. Prof. Dr. Kılıç, “Bazı çocuklarda kollar ve bacaklarda kasılma, titreme gibi büyük nöbetler görülürken; diğerlerinde ise ani dalmalar, bilinç kaybı, sabahları ellerde sıçrama veya ani korku hisleri gibi daha gizli belirtiler olabilir” diyor.
Bu tür belirtiler, çoğu zaman başka sağlık sorunları veya yorgunlukla karıştırılabilir. Ancak, okuldaki ani başarı düşüşleri, gece fark edilmeden geçirilen nöbetlere işaret edebilen sabahları dil ısırığı, ağız içi kanama ve açıklanamayan küçük yaralanmalar da epilepsi belirtileri arasında yer alabiliyor.
Nöbet Anında Ne Yapılmalı?
Nöbet geçiren çocuklar için doğru müdahale çok önemlidir. Prof. Dr. Kılıç, nöbet sırasında sakin kalmanın kritik olduğunu belirtiyor: “Çocuğunuzu yan pozisyona alın, hava yolunun açık kalmasını sağlayın ve kesinlikle ağız içine herhangi bir cisim sokmayın. Su ya da kolonya dökmek, nöbeti daha da kötüleştirebilir. Nöbet süresi kaydedilmeli ve mümkünse videoya alınmalıdır. Nöbet 5 dakikayı aşarsa, vakit kaybetmeden 112 aracılığıyla hastaneye ulaştırılmalıdır” şeklinde uyarıyor.
Epilepsi ve Tetikleyici Faktörler
Epilepsi nöbetlerini tetikleyen bazı faktörler de bulunmaktadır. Prof. Dr. Kılıç, uykusuzluğun ve ilaçların düzensiz kullanımının nöbetleri artırabileceğine dikkat çekiyor. “Uykusuzluk, epilepsi nöbetlerini tetikleyen en önemli faktörlerden biridir. Ayrıca ilaçların önerilen doz ve saatlerde düzenli alınması çok önemlidir. Atlanan dozlar, kandaki ilaç seviyesini düşürerek nöbet riskini artırır” diyor.
Bazı çocuklar için parlak ve yanıp sönen ışıklar da nöbetleri tetikleyebilir. Bu nedenle ekran süresinin sınırlandırılması ve sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kazandırılması gerekiyor.
Tedavi ve Kontrol Altına Alınabilirlik
Epilepsi, doğru tedavi yöntemleriyle kontrol altına alınabilen bir hastalıktır. Prof. Dr. Kılıç, düzenli yaşam, sağlıklı beslenme ve uygun tedaviyle çocukların epilepsi nöbetlerini kontrol etmek mümkün olduğunu belirtiyor.
Ne Yapılmalı?
-
Dalgınlıklar İzlenmeli: Çocuğunuzun sık sık dalgınlık yaşaması durumunda, bu epilepsi belirtisi olabileceğinden bir uzmana danışılmalıdır.
-
Düzenli İlaç Kullanımı: İlaçların düzenli alınması ve önerilen dozda kullanılması nöbetleri önlemeye yardımcı olur.
-
Uykusuzluktan Kaçınılmalı: Çocuğun yeterli uyku alması, epilepsi nöbetlerinin önlenmesinde çok önemli bir faktördür.
-
Parlak Işıklardan Kaçının: Parlak ve yanıp sönen ışıklar nöbetleri tetikleyebilir. Bu yüzden ekran süresi sınırlanmalıdır.
SONUÇ
Epilepsi, dışarıdan kolayca fark edilmeyen ve sessiz belirtilerle kendini gösterebilen bir hastalıktır. Özellikle çocuklarda sık görülen dalgınlıklar, bilinç kaybı, ani korku hissi ve okul başarısındaki ani düşüşler epilepsinin erken belirtileri olabilir. Bu nedenle, çocuğunuzda bu tür belirtiler fark ediyorsanız, vakit kaybetmeden bir çocuk nöroloğuna başvurmalısınız. Erken tanı ve tedavi ile epilepsi, kontrol altına alınabilir ve çocuklar sağlıklı bir yaşam sürdürebilir.