Günlük hayatta birçok kişi, duş sonrası saçlarını kurutmayı unutabiliyor ya da vücudunun dış ortam sıcaklığına alışmasına fırsat vermiyor. Ancak bu alışkanlık, özellikle soğuk ve rüzgarlı havalarda ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Uzmanlar, duş sonrası nemli saçlarla dışarı çıkmanın, yüz sinirlerini etkileyerek yüz felcine neden olabileceği konusunda uyarıyor.
Yüz Felci Nedir?
Yüz felci (fasiyal paralizi), yüz mimik kaslarını kontrol eden 7. kraniyal sinirin hasar görmesi sonucu yüzün bir yarısında hareket kaybıyla kendini gösteren bir durumdur. Kulak Burun Boğaz Uzmanı Prof. Dr. Mustafa Kazkayası, yüz felcinin kadın ve erkeklerde benzer sıklıkta görüldüğünü ancak gebelik, doğum sonrası dönem, hipertansiyon, diyabet ve otoimmün hastalıkları olan bireylerde daha sık gelişebileceğini belirtiyor.
Prof. Dr. Kazkayası açıklamasında, "Yüz felcinin kesin nedeni her zaman saptanamasa da, olguların üçte ikisi 'idiopatik' yani nedeni belirlenemeyen durumlar olarak değerlendirilir. En sık viral enfeksiyonlar yüz felcine yol açar. Herpes simpleks tip 1, varisella zoster gibi virüsler, vücuda girdikten sonra soğuk, stres gibi dış faktörlerle yeniden aktifleşebilir" dedi.
Soğuk ve Rüzgar Yüz Felcine Davetiye Çıkarabilir
Soğuk hava ve rüzgârın yüz sinirleri üzerinde hassasiyet oluşturabileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Kazkayası, geçmişte yüz felcinin "şoför hastalığı" olarak bilindiğini belirtiyor. Araçlarda klima bulunmadığı zamanlarda, açık camdan gelen rüzgâra uzun süre maruz kalan sürücülerde sıkça yüz felci görülüyordu.
Prof. Dr. Kazkayası, "Banyo veya duş sonrası saçlar kurutulmadan dışarı çıkmak da yüz felcine yol açabilir. Saçlar kurutulsa bile, vücudun dış ortam sıcaklığına uyum sağlaması için evde bir süre beklenmesi faydalıdır" diyerek, duş sonrası ani sıcaklık değişimlerinin vücutta stres yarattığını vurguladı.
Yüz Felcinin Belirtileri
Yüz felci, yüzün bir yarısında hareket kaybı, ağız köşesinde sarkma, göz kapamama zorluğu ve yüzde asimetri gibi belirtilerle kendini gösterir. Ayrıca, bazı hastalarda felçten önce kulak arkasında ağrı görülebilir. Prof. Dr. Kazkayası, "Kulak arkasındaki ağrı, yüz felcinin habercisi olabilir. Eğer ağrı şiddetli ise, bu olumsuz bir işaret olabilir. Kulakta dolgunluk hissi, yüksek sese tahammülsüzlük ve tat duyusunda azalma da diğer belirtiler arasında yer alabilir" diye belirtiyor.
Yüz Felci İçin Erken Müdahale Önemli
Yüz felci tanısının konulabilmesi için ayrıntılı bir öykü ve fizik muayene yapılması gerekmektedir. Ayrıca odyolojik testler, görüntüleme yöntemleri ve laboratuvar tetkikleri de hastalığın nedenlerini belirlemek için kullanılabilir. Prof. Dr. Kazkayası, erken müdahale ile yüz felcinin tedavi edilebileceğini ve iyileşme sürecinin büyük oranda başarıyla tamamlanabileceğini ifade etti.
"Yüz felci geçiren hastaların yaklaşık %80-85'inde ilk üç ay içinde önemli bir iyileşme gözlemlenir. Ancak %15-20'lik bir grupta hafif veya ciddi sekel kalabilir. Felcin tam olması, ağrının şiddeti ve eşlik eden kronik hastalıklar iyileşme sürecini olumsuz etkileyebilir" diyen Kazkayası, erken tedavi ve doğru müdahalenin önemine dikkat çekiyor.
Ne Yapmalı?
-
Saçlar Kurutulmalı: Duş sonrası saçların nemli bırakılmaması ve mutlaka kurutulması gerekir.
-
Ani Sıcaklık Değişimlerinden Kaçınılmalı: Vücut, dış ortam sıcaklığına uyum sağlamadan dışarı çıkmamalıdır.
-
Rüzgâra Karşı Dikkatli Olunmalı: Soğuk ve rüzgârdan korunmak, yüz felci riskini azaltır.
-
Belirtiler Varsa Hızla Sağlık Kuruluşuna Başvurulmalı: Yüz felci belirtileri fark edildiğinde, vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması önemlidir.
SONUÇ
Yüz felci, erken tanı ve tedaviyle büyük ölçüde iyileştirilebilen bir hastalıktır. Ancak bu hastalığın gelişmesine neden olabilecek dış faktörlerden, özellikle soğuk ve rüzgârlı havalarda dikkatli olmak gerekir. Duş sonrası saçların nemli bırakılması, soğuk havaya doğrudan maruz kalma gibi hatalar, ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Yüz felcinin erken belirtileri fark edildiğinde vakit kaybetmeden bir uzmandan yardım almak, kalıcı hasarın önlenmesi açısından kritik öneme sahiptir.
