Güney Afrika Cumhuriyeti, İsrail hakkında Uluslararası Adalet Divanı’nda (UAD) devam eden soykırım davasında yeni bir aşamaya geçildiğini duyurdu. Pretoria yönetimi, İsrail’in mahkemeye sunduğu cevap dilekçesini incelemeye başladığını açıkladı.
Güney Afrika Uluslararası İlişkiler ve İşbirliği Bakanlığı tarafından yapılan yazılı açıklamada, İsrail’in Güney Afrika’nın mahkemeye sunduğu yazılı beyanlara karşılık olarak 12 Mart’ta Divan’a ilettiği savunmanın resmi olarak not edildiği bildirildi.
Açıklamada, Güney Afrika’nın şimdi İsrail’in sunduğu yanıtı detaylı biçimde değerlendireceği belirtilerek, davanın bundan sonraki sürecine ilişkin kararın bu incelemenin ardından verileceği ifade edildi.
Bakanlık açıklamasında, “Güney Afrika, İsrail’in sunduğu yanıtı inceleyecek ve Uluslararası Adalet Divanı’ndan ek yazılı beyanda bulunmak için izin talep edilip edilmeyeceğine veya davanın doğrudan sözlü duruşma aşamasına geçip geçmeyeceğine karar verecektir.” denildi.
Öte yandan açıklamada Gazze’deki insani durumun halen ciddi endişe yarattığı vurgulandı. İsrail’i soykırımı önlemeye ve insani yardımlara erişimi sağlamaya zorlayan üç ayrı UAD kararına ve 2025 yılında ilan edilen ateşkese rağmen bölgede yıkımın ve can kayıplarının sürdüğü ifade edildi.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in de Gazze’deki durumun vahametine dikkat çektiği hatırlatılan açıklamada, özellikle bombardımanların devam etmesi ve gıda ile temel insani yardımlara erişimde yaşanan ciddi sıkıntıların bölgedeki krizi derinleştirdiği belirtildi.
Açıklamada ayrıca Gazze’deki durumun, bölgede artan diğer gerilimlerle birlikte daha karmaşık bir hal aldığı ifade edildi. Körfez’de tırmanan kriz ve İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının bölgesel gerilim riskini artırdığı vurgulanarak, bu gelişmelerin uluslararası barış ve güvenlik açısından ciddi sonuçlar doğurabileceği değerlendirmesi yapıldı.
Güney Afrika Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa ise konuya ilişkin yaptığı açıklamada, ülkesinin Soykırım Sözleşmesi kapsamında insanlığı soykırım tehdidinden koruma sorumluluğunu yerine getirme konusunda kararlı olduğunu belirtti.
Ramaphosa, “Güney Afrika, insanlığı soykırım belasından kurtarmak ve gelecek nesilleri savaş felaketinden korumak amacıyla Birleşmiş Milletler Şartı ve Soykırım Sözleşmesi’nin ortaya koyduğu sorumlulukları yerine getirmek için üzerine düşeni yapmaya kararlıdır.” ifadelerini kullandı.
Güney Afrika’nın İsrail’e karşı açtığı soykırım davası
Güney Afrika Cumhuriyeti, 29 Aralık 2023 tarihinde İsrail’in 1948 tarihli Birleşmiş Milletler Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi’ni ihlal ettiği gerekçesiyle Uluslararası Adalet Divanı’nda dava açmıştı.
Pretoria yönetimi, Gazze’de yaşanan insani krizin aciliyeti nedeniyle mahkemeden ihtiyati tedbir kararı alınmasını talep etmişti.
Uluslararası Adalet Divanı ise 26 Ocak, 28 Mart ve 24 Mayıs 2024 tarihlerinde üç ayrı ihtiyati tedbir kararı almıştı.
Bu kararlarda İsrail’in Soykırım Sözleşmesi kapsamında yasaklanan fiillerin işlenmesini önlemek için gerekli tüm tedbirleri alması, ordunun bu tür eylemleri engelleyecek adımları derhal uygulaması ve özellikle Refah’ta soykırım riski oluşturabilecek askeri operasyonları durdurması istenmişti.
Divan ayrıca İsrail’den alınan tedbirler hakkında düzenli olarak mahkemeye rapor sunmasını talep etmişti.
