Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın onay teklifinde, kolektif savunmanın nasıl işletileceğine ilişkin çerçeve ortaya konuldu. TBMM’nin 21 Ekim’de yayımladığı genel gerekçeye göre hüküm otomatik uygulanmayacak; tarafların istişareleri sonucunda mutabakatla alacakları kararlara dayanacak.
Ulusal mevzuat ve yetkili makamların kararı
Gerekçede, tarafların birbirlerinin bağımsızlığını, toprak bütünlüğünü ve egemenliğini korumak amacıyla işbirliği yapmayı taahhüt ettiği belirtildi. Askerî imkân ve yeteneklerin konuşlandırılması dahil desteğin, her ülkenin anayasal yükümlülükleri, kendi mevzuatı ve yetkili makamlarının kararları çerçevesinde sağlanacağı ifade edildi.
Metin, savunma ve güvenliği etkileyen tehditlerin ortak değerlendirilmesini ve silahlı kuvvetler arasındaki koordinasyonun artırılmasını hedefliyor. Savunma sanayii alanındaki işbirliğinin derinleştirilmesi de amaçlar arasında sayılıyor.
Onay süreci komisyonda
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un imzasıyla sunulan üç maddelik kanun teklifi, 7 Ağustos 2026’da Mekke’de imzalanan anlaşmanın onaylanmasının uygun bulunmasını düzenliyor. Teklif, esas komisyon olarak havale edildiği Dışişleri Komisyonunda ele alınacak; komisyondaki kabulün ardından Genel Kurul gündemine taşınacak. Mevcut aşama, anlaşmanın Meclis’te kabul edildiği anlamına gelmiyor.
Genel gerekçede anlaşmanın herhangi bir ülkeyi hedef almadığı ve Türkiye’nin NATO kapsamındaki hak ve yükümlülüklerini ortadan kaldırmadığı da savunuldu. Bu değerlendirmeler, teklifin gerekçesinde yer alan açıklamalar olarak paylaşıldı.
Arşiv fotoğrafı: TBMM, 2023. Modern primat / Wikimedia Commons — CC BY-SA 4.0 (kartta kırpılmıştır).
