Son yıllarda özellikle sosyal medyada hızla yayılan "şok diyet"ler, kısa sürede kilo verme vaadiyle birçok kişi tarafından tercih ediliyor. Ancak uzmanlar, bu diyetlerin sağlık üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği ve kronik hastalıkları tetikleyebileceği konusunda uyarıyor.
Şok Diyetler Neden Tehlikeli?
Türk Böbrek Vakfı (TBV) uzmanları, şok diyetlerin hızlı kilo verme arzusunun peşinden gidilirken sağlık açısından ciddi riskler taşıdığını belirtti. Özellikle çok düşük kalorili, yüksek proteinli ve sıvı alımının yetersiz olduğu diyet modelleri, başta böbrekler olmak üzere birçok hayati organı olumsuz etkileyebiliyor.
TBV Diyetisyeni Gökçen Efe Aydın, şok diyetlerin hızlı sonuç verme vaadiyle kişileri cezbettiğini ancak bu tür diyetlerin genellikle vücudun su ve kas kaybına neden olduğunu söyledi. Aydın, uzun süre aç kalmanın vücut için tehlike oluşturduğunu ve metabolizmanın yavaşlayarak, kişilerin daha çabuk yorulmasına, üşümesine ve halsiz hissetmesine yol açtığını belirtti. Ayrıca, şok diyetler bittikten sonra alınan kiloların geri gelmesi durumu, "yo-yo sendromu" olarak adlandırılıyor. Bu sürekli kilo alma ve verme döngüsü, metabolizmanın yavaşlamasına, hormonal dengenin bozulmasına ve organ fonksiyonlarının olumsuz etkilenmesine neden olabiliyor.
Böbrekler Üzerinde Yıkıcı Etkiler
Türk Böbrek Vakfı, şok diyetlerin özellikle böbrek sağlığı üzerinde ciddi etkiler yaratabileceğine dikkat çekiyor. Diyetisyen Gökçen Efe Aydın, son yıllarda popülerleşen yüksek protein tüketiminin, böbrekler üzerindeki yükü artırdığını belirtti. Aydın, "Böbrekler bu yükü uzun süre taşıyamadığında, fonksiyonlarında bozulmalar yaşanabilir ve bu durum zamanla kronik böbrek hastalığına yol açabilir" şeklinde uyarıda bulundu.
Şok Diyetlerin Uzun Vadeli Zararları
Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Nadir Alpay, şok diyetlerin kısa sürede hızlı kilo verdirmenin yanı sıra, uzun vadede organ sistemine zarar verebileceğini ifade etti. Alpay, "Şok diyetlerin, başta böbrekler olmak üzere organlar üzerinde ciddi etkiler yaratabiliyor. Özellikle yüksek proteinli diyetlerde vücutta asidik metabolik artıklar birikir ve böbrekler bu artıkları temizlemekte zorlanır. Yetersiz sıvı tüketimiyle birleşen bu durum, böbreklerin adaptasyon yeteneğini azaltır ve kronik böbrek hastalığına zemin hazırlar" dedi.
Bu tür etkiler, hipertansiyon ve şeker hastalığı gibi böbrek sorunları olan bireylerde daha belirgin hale gelebilir. Ayrıca, böbrek hastalıkları geçmişi bulunan kişiler için de riskler daha erken ortaya çıkabiliyor.
Sağlıklı Kilo Verme Yöntemleri
Uzmanlar, sağlıklı kilo vermenin şok diyetlerle değil, dengeli bir beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleriyle mümkün olduğunu belirtiyor. Doç. Dr. Nadir Alpay, şunları önerdi: "Sağlıklı bir diyetle kilo verirken, protein, karbonhidrat, yağ ve lifin dengeli bir şekilde alındığı, vitamin ve minerallerle desteklenen bir beslenme programı izlenmeli. Günlük 2-2,5 litre su tüketimi önerilmeli ve tuz ile işlenmiş gıdalar sınırlanmalıdır."
Alpay, haftada 0,5-1 kilo verilmesinin fizyolojik olarak sağlıklı bir hedef olduğunu söyledi. Ayrıca, böbrek sağlığını koruyarak kilo vermek için düzenli egzersiz yapmak, sağlıklı beslenmek ve yeterli su tüketimi önemlidir.
Ne Zaman Yardım Almalısınız?
Şok diyetlerin uzun vadeli sağlık üzerindeki olumsuz etkilerinden korunmak için, profesyonel bir diyetisyen ya da doktordan yardım alınması gerektiği belirtiliyor. Diyetlerin kişiye özel olması ve sağlıklı bir şekilde kilo verilmesi için uzman rehberliği şarttır. Ayrıca, vücutta ağrı, halsizlik, yorgunluk veya böbreklerde ağrı gibi belirtiler görüldüğünde, derhal bir doktora başvurulmalıdır.
